مراقب قلب خود باشید

در دنیای پر هیاهوی امروزی، هر اندازه كه تمدن پیشرفت می كند، به همان اندازه باید بشر خود را برای مبارزه با برخی از پیامدهای تمدن نو كه یكی از آنها، افزایش بیماری های قلبی بین افراد جامعه است، مجهز سازد.این تجهیز همانا رعایت اصول بهداشت صحیح قلب و عروق است كه فهرست وار به شرح ذیل قابل ذكرند:

­ سعی نمایید همیشهغذاهای متوازن و سالم مصرف كنید و از مصرف غذاهایی كه احتمال فاسد شدنشان می رود، بپرهیزید.

­ در مصرفغذاهای چرب ( به ویژه چربی حیوانی)، پر نمك و قندی افراط نكنید.

­ بهتر است برای صرف سه وعده غذای اصلی ( صبحانه ، ناهار و شام ) ساعات معینی در نظر بگیرید. در فاصله ی بین دو وعده غذا ، از خوراكی هایی كه باصطلاح اشتها را كور می كنند استفاده نكنید. در ضمن به هنگام صرف غذا، آهسته غذا بخورید و لقمه را خوب بجوید.

­ غذای روزانه ی هر كس باید متناسب با نوع فعالیت و شرایط جسمانی وی تعیین شود و ازپر خوری و نیز فقر غذایی، جداً پرهیز گردد.

­ از مصرف غذاهایی كه به تجربه دریافته اید مصرف آن غذاها ناراحتی هایی در شما به وجود می آورد ( یعنی به اصطلاح عامیانه، آن غذاها به شما نمی سازد) پرهیز كنید.

­ از مصرفآب آشامیدنی تصفیه نشده و سبزی ها و میوه های نشسته، خودداری كنید.

­ در مصرف مایعات ، به ویژه چای و قهوه افراط نكنید. قهوه محتوی كافئین و چای محتوی تئین است و مصرف زیاد آنها باعث بروز عوارضی نظیر تپش قلب و بی خوابی می گردد.

­ وزن خود را در حد معمولی و مناسب نگهدارید. وزن زیاد باعث خستگی عضله ی قلب و ازدیاد میزان كاركرد عروق قلبی می شود. اشخاص چاق مستعد ابتلا به بیماری های فشارخون و دیابت اند و عروق آنها به سرعت متصلب می گردد ؛ در نتیجه بیماری های عروقی و سكته های قلبی، زودتر به سراغ اشخاص چاق می روند.

­ از مصرف مشروبات الكلی، سیگار، مواد مخدر و محرك، جداً پرهیز كنید. چرا كه مصرف همین سیگار به ظاهر  كم خطر، در ایجاد ترومبوز(1) دخالت دارد؛ غلظت لیپیدها را افزایش می دهد و تشكیل آتروم(2) را تسریع می كند. همچنین اریتمی ها(3) را زیاد می كند كه ممكن است باعث مرگ ناگهانی گردد.

­ سعی كنید در محیط شاد و با نشاط به صرف غذا بپردازید و از عصبانیت و اضطراب كه موجب كند شدن عمل هضم و ایجاد سوء هاضمه و كاهش قدرت بدنی و كارایی می شود، خوددای كنید.

­ هرگز در تفریحات شبانه و شب زنده داری ها افراط نكنید كه جز خستگی جسمی و روحی نتیجه ی دیگری نخواهد داشت.

سعی كنید خواب و استراحت كافی داشته باشید. مقدار خواب لازم برای هر كس بستگی به سن، میزان فعالیت، سلامت و كنترل اعصاب و هیجانات وی دارد؛ ولی در هر حال، حداقل 6 تا 8 ساعت خواب در هر شبانه روز برای هر فردی لازم و ضروری است تا رفع خستگی كند. در ضمن ثابت شده است كه بهترین ساعات برای به خواب رفتن بین ساعات 10 تا 12 شب است.

­ از استراحت كردن بلافاصله بعد از غذا خودداری كنید و بین صرف غذا و خوابیدن حدود دو ساعت ، فاصله در نظر بگیرید. در ضمن چنانچه پس از غذا خوردن، پیاده روی، حتی به مقدار كم انجام شود، بر اثر تحرك جدار عروق و گردش بهتر جریان خون، قدرت ته نشینی مواد چربی و سایر مواد متشكله ی خون، كم تر گردیده، از بروز اختلالات قلبی – عروقی به مقدار زیادی كاسته می شود.

­ هر روز متناسب با سن خود ورزش كنید. ورزش موجب فراهم شدن بهترین امكانات برای رشد همه جانبه ی بدن انسان است كه دستگاه گردش خون، به نحو بارزی از اثرات مثبت آن برخوردار می گردد. ورزش، كل بدن به ویژه دستگاه قلب را آبدیده و تقویت می كند و قدرت تحمل و عملكرد مكانیسم های تطبیق دهنده را كه توسط سیستم مركزی اعصاب تنظیم می شوند، رشد و بهبود می بخشد. ناگفته نماند كه ورزش سنگین برای سنین بالای 40 سال مجاز نیست و پیاده روی به عنوان بهترین ورزش كه نیاز به امكانات مالی و تجهیزات هم ندارد، توصیه می گردد. زیرا در اثر حركت و فعالیت پاها و فعالیت مداوم و آرام بدن، تحرك جدار عروقی تأمین می گردد كه كمك بزرگی در بهداشت و سلامت قلب می باشد. مدت مناسب برای پیاده روی ، روزانه نیم تا یك ساعت است. محلی كه برای پیاده روی انتخاب می گردد، بهتر است صاف و هموار یا با شیب مناسب باشد ، چرا كه پیاده روی در مسیر باد و سربالایی جایز نیست.

­ از داد و فریاد بیهوده صرف نظر نمایید و  در مقابل شوك هیجانات، خونسردی خود را حفظ كنید.

­ از مسئولیت های چند جانبه دوری كنید و روح و روان خود را بی جهت در اثر فكرهای دور و دراز و تخیلات بیجا خسته ننمایید.

­ حتی الامكان هر مشكلی را حل شده تصور كنید و از شوك هیجانات آنی كه نتیجه ی آن فقط فرسودگی مغز، خستگی روح ، و ناتوانی قلب است ، دوری بجویید.

­ از انزواطلبی، آرمیدن و كم تحرك بودن شدیداً خودداری كنید و پیوسته به زندگی خود، تحرك مثبت و سازنده بدهید.

­در مواقع بیكاری حتی الامكان خود را با انجام كاری سالم مشغول كنید و نگذارید زمان و تراوشات مغز یعنی افكار بر شما مستولی گردد.

­ آخر هر هفته استراحت كنید و سالی یك ماه نیز فعالیت های اجتماعی را كنار گذاشته، به گردش و تفریح بپردازید.

­ سعی كنید مسكن خود را در مناطق بی سر و صدا، خلوت و خوش آب و هوا انتخاب كنید.

­ از مراقبت های پزشكی غافل نباشید و به طور مرتب و كامل تحت معاینات لازم قرار بگیرید.

­ نسبت به امراضی چون دیابت، بیماری های كلیوی،  سیفیلیس، روماتیسم، كانون های چركی مثل لوزتین، سینوزیت، دندان های چركی و بیماری های عفونی دیگری كه به نحوی دستگاه قلب از آنها تأثیر می پذیرد، بی توجه نباشید و در صورت بروز ، سریعاً نسبت به مداوای آنها تحت نظر پزشك اقدام كنید.

­ در میزان روابط  جنسی هرگز افراط نكنید، زیرا افراط در این زمینه، به خصوص در سنین بالا و به ویژه در صورت وجود اختلاف سن بین طرفین، خطر جدی برای سلامت و بهداشت قلب ایجاد می كند.

­ از مصرف خودسرانه ی هر نوع دارو به هنگام احساس ناراحتی های قلبی – عروقی جداً خودداری كنید و با مراجعه ی سریع به پزشك متخصص، معالجه را تا بهبودی كامل ادامه دهید

خطر لخته شدن خون در افراد چاق

 

                                        

تحقیقات نشان می‌دهد چاقی خطر آمبولی(لخته ی خون متحرک) وریدی را افزایش می‌‌دهد.

به گزارش پایگاه اینترنتی یاهو؛ دانشمندان بیمارستان سن جوزف مرسی در میشیگان دریافته‌اند در افراد چاق خطر تشکیل لخته خون در وریدها بسیار زیاد است.این لخته‌های وریدی یا باعث انسداد عروق می‌شوند یا با کنده شدن از محل تشکیل در دستگاه گردش خون حرکت می‌کنند و سپس در مدخل عروق کوچک ‌گیر افتاده و باعث انسداد عروق می‌شوند.

براساس این مطالعه، خطر آمبولی‌های وریدی در افراد چاق زیر40 سال بسیار زیاد است. چاقی خطر آمبولی ریه را افزایش می‌دهد. خطر تشکیل لخته در عروق عمقی اندام‌ها در افراد چاق بیش‌تر است.

در این مطالعه اطلاعات 12میلیون فرد چاق و 700 میلیون فرد با وزن متعادل بررسی شد. نتایج این مطالعه نشان داد که خطر ابتلا به لخته عروق عمقی و آمبولی ریه در افراد چاق به ترتیب 5/2 و 21/2 برابر بیشتر از جمعیت عادی است. خطر تشکیل لخته در عروق عمقی در زنان چاق از مردان چاق بیشتر است.

اثر چاقی در تشکیل لخته عروق عمقی و هم‌چنین آمبولی در افراد جوان‌تر از 40سال تا 5برابر بیشتر از افراد مسن‌تر از 40سال است. خطر تشکیل لخته ی خون در یک زن چاق جوان‌تر از 40سال تا 6 برابر بیشتر از یک زن هم سن با وزن معمولی است.

این مطالعه به کلیه پزشکان هشدار می‌دهد خطر لخته را در افراد چاق زیر 40سال به‌خصوص زنان جدی بگیرند.

کلسترول خوب را افزایش دهید

به گزارش healthday، به گفته ی این محققان، مقدار کمی افزایش در میزان لیپوپروتئین با چگالی بالا (High Density Lipoprotein) یا کلسترول خوب (HDL) مزایای زیادی نسبت به کاهش مقدار زیادی کلسترول بد (LDL) دارد.

به گفته ی محققان مرکز پزشکی کلیولند، هم اکنون محققان درصددند راهی پیدا کنند که به جای استفاده ی گسترده از داروهای استاتین یا کاهنده ی کلسترول بد، میزان کلسترول خوب را بالا ببرند.

اثرات مفید کاهش میزان کلسترول بد، بر سلامتی بدن شناخته شده است، اما دانشمندان هنوز ماده ای که میزان کلسترول خوب را افزایش دهد یا تجمع پلاک ها (plaque) را در سرخرگ ها کاهش دهد و مانع از تصلب شرایین شود، نیافته اند( تصویر بالا، پلاک تشکیل شده در دیواره ی سرخرگ را نشان می دهد).

منبع: سلامتیران

نقش اضافه وزن در بیماری های قلبی

یکی از راه های کاهش خطر بیماری های قلبی، تغییر در شیوه ی زندگی است. اگر پس از انجام تغییرات در شیوه ی زندگی، سطح LDL- کلسترول شما همچنان بالا باقی ماند ممکن است نیاز به استفاده از دارو باشد. اگر شما به دارو نیاز دارید، حتماً آن را هم زمان با تغییر در شیوه ی زندگی به کار برید. این حالت باعث می ‌شود که مقدار دارو تا حد ممکن کم شود و خطر عوارض جانبی آن را کم کند. در کنار این موضوع لازم است عوامل خطر بیماری ‌های قلبی-عروقی شامل اضافه وزن بالا، فشارخون بالا،  دیابت و مصرف سیگار  را نیز کنترل کنید.

اضافه وزن

برای رسیدن به عمر طولانی، داشتن وزن مناسب الزامی است. متاسفانه میزان چاقی و اضافه وزن  در کشور ما رو به افزایش است. مطالعه ی قند و چربی ساکنین تهران نشان داد 6/57 درصد از زنان بالای 20 سال اضافه وزن دارند و 5/29درصد آنها چاق هستند.

هر چقدر چاق ‌تر باشید، احتمال ابتلا به بیماری قلبی در شما بیشتر است. اضافه وزن خطر سکته ی مغزی ، نارسایی احتقانی قلب، بیماری‌های کیسه ی صفرا  ، آرتریت ، مشکلات تنفسی، سرطان‌های سینه،  کولون و سایر سرطان‌ها  را افزایش می ‌دهد.

آیا لازم است وزن خود را کاهش دهیم؟

ما بررسی این موضوع را در سه گام به شما می ‌آموزیم.

گام اول:

شاخص توده ی بدنی

ابتدا می بایست شاخص توده ی بدنی خود را که به آن BMI هم گفته می ‌شود محاسبه کنید.

برای محاسبه BMI: وزن خود را (به کیلوگرم) تقسیم بر مجذور قد خود ( به متر) کنید. مجذور قد هم یعنی اینکه قد خود را (به متر) دو بار در هم ضرب کنید.

کسانی که بر اساس BMI ، اضافه وزن داشته یا چاق باشند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به بیماری قلبی هستند.

وزن طبیعی: شاخص توده بدنی بین 5/18 تا 9/24 است. وضعیت فعلی‌تان خوب است. سعی کنید که وزنتان افزایش پیدا نکنید.

اضافه وزن: شاخص توده بدنی بین 25 تا 9/ 29 است. مراقب باشید که وزنتان اضافه نشود، به ویژه اگر اندازه ی دور کمرتان زیاد است. اگر دو یا چند عامل خطر برای بیماری قلبی دارید و اضافه وزن دارید یا اندازه ی دور کمرتان زیاد است بایستی وزنتان را کم کنید.

چاق: شاخص توده ی بدنی 30 یا بیشتر است. بایستی وزنتان را کم کنید. وزنتان را به آرامی (هفته ای 1-5/0 کیلوگرم) کاهش دهید. در صورتی ‌که به کمک نیاز دارید با پزشک خود یا یک متخصص تغذیه صحبت کنید.

گام دوم:

اندازه‌گیری دور کمر

دومین‌ گام این است که دور کمر خود را اندازه بگیرید. اگر در زنان اندازه دور کمر بیش از 5/87 سانتی‌ متر باشد، خطر بیماری‌های قلبی را زیاد می‌ کند.

برای اندازه‌گیری صحیح دورکمر خود، بایستید و با یک نوار دور کمرتان را درست در بالای استخوان‌ لگن اندازه بگیرید. بعد از این که نفستان را بیرون دادید، دور کمر را اندازه بگیرید.

گام سوم:

بررسی عوامل خطر بیماری قلبی

گام آخر برای تعیین این که آیا نیاز دارید که وزنتان را کم کنید یا نه؟ این است که عوامل خطر بیماری‌های قلبی را در خود بیابید. این نکته مهم است که بدانید آیا شما موارد زیر را دارید یا خیر؟

عوامل خطر بیماری های قلبی شامل موارد زیر است:

فشارخون بالا، کلسترول LDL بالا، کلسترول HDL  پایین، تری گلیسیرید بالا، قند خون بالا،  سابقه ی خانوادگی بیماری‌های قلبی در سنین پایین، نداشتن تحرک و فعالیت بدنی، مصرف سیگار، سن 55 سال یا بیشتر یا نزدیک یائسگی.

اگر شرایط سندروم متابولیک را دارید، خطر بیماری قلبی در شما بالاست. اگر مطمئن نیستید که آیا بعضی از این عوامل خطر را دارید، با پزشک خود مشورت کنید.

افرادی که نیاز به کاهش وزن دارند:

اگر شما سه گام بالا را بردارید، می ‌توانید از این اطلاعات جهت تصمیم ‌گیری برای کاهش وزنتان استفاده کنید.

نکات زیر مواردی را که نیاز به کاهش وزن دارد، به شما نشان می‌ دهد. باید ذکر کنیم که مشورت با پزشک نیز در کنار این محاسبات الزامی است.

- اگر اضافه وزن و دو عامل خطر یا بیشتر دارید، یا اگر چاق هستید بایستی وزنتان کم کنید.

- اگر اضافه وزن دارید یا اندازه ی دورکمرتان بیش از 5/87 سانتی متر است و دو عامل خطر یا بیشتر دارید، بایستی وزن کم کنید.

- اگر اضافه وزن دارید اما دورکمرتان خیلی زیاد نیست و بیش از دو عامل خطر دارید، بایستی مراقب باشید وزنتان بیشتر نشود.

تغییرات کوچک باعث ایجاد تفاوت‌های بزرگ می ‌شود:

اگر نیاز به کاهش وزن دارید، بهتر است بدانید کاهش وزن حتی به مقدار کم (فقط 10-5 درصد وزن کنونی ‌تان) به کاهش خطر بیماری‌های قلبی کمک می‌ کند.

بهترین راه برای کاهش وزن (به مقدار زیاد) این است که تدریجی باشد. این‌ چنین کاهش وزنی از طریق فعالیت بدنی و خوردن یک رژیم غذایی متعادل کم کالری و کم‌ چربی امکان‌ پذیر است.

برای تعدادی از زنان که خطر ابتلا به بیماری قلبی به شدت آنان را تهدید می‌ کند، ممکن است دارو نیز ضروری باشد. مشورت با پزشک یا مراجعه به یک متخصص تغذیه می ‌تواند کمک کننده باشد.

بی تحرکی

نداشتن تحرک بدنی به تنهایی بیش از آنچه فکر می‌ کنید خطر بیماری‌های قلبی و احتمال پیشرفت مشکلات مربوط به قلب را در شما بالا می ‌برد. به علاوه بی ‌تحرکی احتمال پیشرفت عوامل خطر دیگر نظیر فشارخون بالا، دیابت و اضافه وزن را نیز افزایش می ‌دهد.

متأسفانه اغلب خانم‌ها تحرک بدنی کافی ندارند. یک گزارش منتشر نشده از مرکز تحقیقات قلب و عروق اصفهان نشان می ‌دهد تنها 10 تا 12 درصد از زنان شهر اصفهان فعالیت بدنی منظمی دارند. این میزان در روستاها کمتر و حدود 6 تا 7 درصد است.

برای زنان مسن ‌تر، نداشتن فعالیت بدنی خطر پوکی استخوان و به دنبال آن خطر شکستگی استخوان را نیز افزایش می ‌دهد. این موضوع وقتی نگران کننده ‌تر می‌ شود که بدانیم این زنان در سنین بالاتر بی ‌تحرک‌ تر هم می ‌شوند.

تحقیقات نشان می ‌دهد که حداقل 30 دقیقه فعالیت متوسط در اغلب روزهای هفته یا هر روز به سلامت قلب کمک می کند.

30 دقیقه فعالیت بدنی همان طور که می‌ تواند احتمال سکته ی قلبی، سرطان روده ی بزرگ، فشارخون بالا، دیابت و ... را کم کند، خطر بیماری‌های قلبی را نیز در شما کاهش دهد.

 پیاده روی سریع،  تمیز کردن خانه یا تمیز کردن باغچه ی منزل مثال های از فعالیت متوسط می ‌باشند.

شریانهای کرونری ((رشد))

شریانهای کرونری از آئورت بیرون می‌آیند. آئورت ، شریان یا سرخرگ اصلی بدن می‌باشد که از بطن چپ ، خون را خارج می‌سازند. شریانهای کرونری از ابتدای آئورت منشا گرفته و بنابراین اولین شریانهایی هستند که خون حاوی اکسیژن زیاد را دریافت می‌دارند. دو شریان کرونری (چپ وراست ) نسبتا کوچک بوده و هر کدام فقط 3 یا 4 میلیمتر قطر دارند.

این شریانهای کرونری از روی سطح قلب عبور کرده و در پشت قلب به یکدیگر متصل می‌شوند و تقریبا یک مسیر دایره‌ای را ایجاد می‌کنند. وقتی چنین الگویی از رگهای خونی قلب توسط پزشکان قدیم دیده شد، آنها فکر کردند که این شبیه تاج می‌باشد به همین دلیل کلمه لاتین شریانهای کرونری (Coronary یعنی تاج) را به آنها دادند که امروزه نیز از این کلمه استفاده می‌شود. از آنجایی که شریانهای کرونری قلب از اهمیت زیادی برخوردار هستند، پزشکان تمام شاخه‌ها و تغییراتی که می‌تواند در افراد مختلف داشته باشد را شناسایی کرده‌اند. شریانهای کرونری چپ دارای دو شاخه اصلی می‌باشد که به آنها اصطلاحا نزولی قدامی و شریان سیرکومفلکس یا چرخشی می‌گویند و این شریانها نیز به نوبه خود به شاخه‌های دیگری تقسیم می‌شوند.

این شریانها ، باعث خونرسانی به قسمت بیشتر عضله بطن چپ می‌شوند. بطن چپ دارای عضلات بیشتری نسبت به بطن راست می‌باشد زیرا وظیفه آن ، تلمبه کردن خون به تمام قسمتهای بدن است. شریانهای کرونری راست ، معمولا کوچکتر بوده و قسمت زیرین قلب و بطن راست را خونرسانی می‌کند . وظیفه بطن راست تلمبه کردن خون به ریه‌ها می‌باشد. شریانهای کرونری دارای ساختمانی مشابه تمام شریانهای بدن هستند اما فقط در یک چیز با آنها تفاوت دارند که فقط در زمان بین ضربانهای قلب که قلب در حالت ریلکس و استراحت قرار دارد، خون دراین شریانها جریان می‌یابد.

وقتی عضله قلب منقبض می‌شود، فشار آن به قدری زیاد می‌شود که اجازه عبور خون به عضله قلب را نمی‌دهد، به همین دلیل قلب دارای شبکه موثری از رگهای باریک خونی است که تمام نیازهای غذایی و اکسیژن رسانی آن را به خوبی برآورده می‌کند. در بیماران کرونری قلب ، شریانهای کرونری تنگ و باریک می‌شوند و عضلات قلب از رسیدن خون و اکسیژن به اندازه کافی محروم می‌گردند. (مانند هنگامی که که یک لوله آب به دلایل مختلفی تنگ شود و نتواند به خوبی آبرسانی کند).

در این صورت ، در حالت استراحت ممکن است اشکالی برای فرد ایجاد نشود ،, اما وقتی که قلب مجبور باشد کار بیشتری انجام دهد و مثلا شخص بخواهد چند پله را بالا برود، شریانهای کرونری نمی‌توانند بر اساس نیاز اکسیژن این عضلات ، به آنها خون و اکسیژن برسانند و در نتیجه شخص در هنگام بالا رفتن از پله‌ها دچار درد سینه و آنژین قلبی می‌گردد. در چنین مواقعی اگر فرد کمی استراحت کند، درد معمولا از بین خواهد رفت. اگر یک شریان کرونری به علت مسدود شدن آن توسط یک لخته خون ، به طور کامل جلوی خونرسانی‌اش گرفته شود، قسمتی از عضله قلب که دیگر خون به آن نمی‌رسد، خواهد مرد و این یعنی سکته قلبی.

آناتومی قلب ((رشد))

این عضو مخروطی شکل بصورت کیسه‌ای عضلانی تقریبا در وسط فضای قفسه سینه (کمی متمایل به جلو و طرف چپ) ابتدا در دل اسفنج متراکم و وسیعی مملو از هوا یعنی ریه‌ها پنهان شده و سپس توسط یک قفس استخوانی بسیار سخت اما قابل انعطاف مورد محافظت قرار گرفته است. ابعاد قلب در یک فرد بزرگسال حدود 6x9x12 سانتیمتر و وزن آن در آقایان حدود 300 و در خانمها حدود 250 گرم (یعنی حدود 0.4 درصد وزن کل بدن) می‌باشد.

قلب توسط یک دیواره عضلانی عمودی به دو نیمه راست و چپ تقسیم می‌شود. نیمه راست مربوط به خون سیاهرگی و نیمه چپ مربوط به خون سرخرگی است. هر یک از دو نیمه راست و چپ نیز مجددا بوسیله یک تیغه عضلانی افقی نازکتر به دو حفره فرعی تقسیم می‌شوند. حفره های بالایی که کوچکتر و نازکتر هستند بنام دهلیز موسوم بوده و دریافت کننده خون می‌باشند. حفره‌های پایینی که بزرگتر و ضخیم‌ترند بطن های قلبی هستند و خون دریافتی را به سایر اعضاء بدن پمپ می‌کنند. پس قلب متشکل از چهار حفره است: دو حفره کوچک در بالا (دهلیزهای راست و چپ ) و دو حفره بزرگ در پایین (بطنهای راست و چپ).

تاکي آريتمي ها و درمان با رويکرد به کارديوورشن

نويسنده : محمد تقي مقدم نيا ( عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشکي گيلان)

آدرس: رشت بزرگراه شهيد بهشتي – دانشکده پرستاري و مامايي شهيد دکتر بهشتي  

 

تاکي آريتمي ها:

تاکي آريتميهاي فوق بطني : اين واژه براي تاکي کارديهايي که منشاء گرفته از ناحيه بالاي بطن هستند بکار مي رود. سه گونه اصلي از از تاکي آريتميهاي فوق بطني عبارتند از تاکيکاردي دهليزي ، فلوتر دهليزي و تاکيکاردي جانکشنال مي باشد.

 

1-PSVT : تاکيکاردي فوق بطني حمله اي  به اين اختلال قبلاً تاکيکاردي دهليزي حمله اي (PAT) مي ناميدند .

تفاوتهاي عملي در هدايت و تحريک پذيري گره AV يا وجود يک مسير فرعي AV ، زمينه را براي ايجاد PSVT فراهم
مي کند. تاکيکاردي ناشي از ورود مجدد به گره AV شايعترين علت تاکيکاردي فوق بطني است .

تقريباً در تمام بيماران PACهايي که آريتمي را آغاز مي کنند ، با فاصله PRطولاني همراه هستند. امواج P معکوس ممکن است وجود نداشته باشد يا در مجموعه QRS مخفي شوند.

اتيولوژي: مصرف کافئين ، تنباکو، الکل ، بيماري دريچه ميترال ، بيماري روماتيسمي قلب ، بيماري انسدادي مزمن ريه ، انفارکتوس حاد  ميوکارد ، مسموميت باديژيتال.

 

مشخصات الکتروکارديوگرافي:

تعداد ضربان : ضربان دهليزي 250-160 بار در دقيقه و ضربان بطني مساوي ضربان دهليزي يا کندتر مي باشد.

ريتم : منظم.

امواجP : در ظاهر با امواج P سينوسي تفاوت دارد . چون کانون آن نابجاست . ولي به علت ادغام آن با T  قبلي تشخيص دادن بسيار مشکل است.

فاصله PR : کمتر از 12/0 ثانيه .

کمپلکس QRS : معمولاً طبيعي است ولي در صورت اختلال هدايتي ممکن است پهن شود.

درمان : در بيماراني که فشار خون آنها کاهش نيافته است تحريک واگ ( ماساژ سينوس کاروتيد ، رفلکس gag) وراپاميل 5/2 تا 10ميلي گرم داخل وريدي يا آدنوزين 12-6 ميلي گرم ، در صورت عدم موفقيت بتا بلوکرها  ، ديژيتاليزه کردن بيمار ، در صورتي که PSVTباعث ايسکمي شديد ، افت فشار خون و اختلال هموديناميک گردد، کارديوورشن در اولويت
 مي باشد. ميزان ژول بکار برده گرفته شده در اين آريتمي 50-25 ژول به صورت سينکرونايزه مي باشد.

 

فلوتر دهليزي:     Atrial Flutter       

يکي از آريتميهاي فوق بطني است که مکانيسم اصلي آن بروز پديده  ورود مجدد مي باشد . تعداد ضربانات بين 350-250 ضربه در دقيقه مي باشد . با توجه به عدم توان هدايت اين تعداد ضربان از گره AV  در نتيجه بلوک گره AV ( بصورت2:1 ،3:1 ، 4:1 )ديده مي شود . شکل موج Pغير طبيعي بوده و شبيه دندانه اره مي باشد که موج F  ناميده مي شود.

اتيولوژي: بيماري عروق کرونر ، بيماري دريچه ميترال ، آمبولي ريه ، هيپرتيروئيدي و جراحي قلب.

درمان : موثرترين درمان فلاتر دهليزي ، استفاده از کارديوورشن با الکتريسيته مستقيم است. اين درمان را مي توان پس از تجويز يک آرام بخش ، با انرژي 50-25 ژول انجام داد . اگر موفقيت آميز نبود از شوک دوم با ژول بالاتر استفاده مي شود داروي Ibutilide در 90-60 درصد موارد باعث درمان فلوتر دهليزي مي گردد.

فيبريلاسيون دهليزي : موجب منقبض شدن سريع ، بدون قاعده و نظم و ناهماهنگ ساختار عضلاني دهليز به علت فعال شدن جداگانه بخش هاي کوچکي از دهليز ها مي گردد.

يک آريتمي شايع است که مي توان بصورت حمله اي يا مداوم رخ دهد.

اتيولوژي : بيماري روماتيسمي قلب ، بيماري دريچه اي قلب بالاخص  بيماريهاي دريچه ميترال، هيپرتيروئيدي ، پريکارديت ، بيماري عروق کرونر ، انفارکتوس ميوکارد ، کارديو ميوپاتي .

در افراد سالم ، سيگاري و يا بدنبال مصرف الکل و يا کافئين نيز مي تواند اتفاق بيافتد .

علائم الکتروکارديو گرافيک:

ضربان : ضربان دهليزي 600-300 پاسخ بطني معمولاً بين 150-100 ضربه در دقيقه.

ريتم : ريتم نامنظم بوده و تنها در بلوک کامل دهليزي بطني ريتم منظم است.

امواج P وجود ندارد ، امواج نامنظمي ديده مي شود که به آن امواج فيبريلاسيون يا f گفته مي شود.

فاصله P-R قابل اندازه گيري نيست.

کمپلکس QRS معمولاً طبيعي است.

درمان: دو هدف عمده در درمان AF عبارتند از  1- کاهش پاسخ بطني به تعداد کمتر از 200ضربه در دقيقه و 2- پيشگيري از عوارض ترومبوآمبوليک.

درمان : استفاده از ديلتيازم ، بتابلوکرها و ديژيتال به عنوان اولين دارو ها در کاهش پاسخ بطني مورد استفاده قرار مي گيرند. در صورت وجود اختلال هموديناميک و يا پاسخ بطني سريع اولين اقدام استفاده از کارديوورشن به ميزان 100 ژول در سيستم مونوفازيک و 25 ژول در سيستم باي فازيک مي باشد. داروهاي ضد آرتيمي مانند کينيدين و آميو دارون در پيشگيري از عود AF  بسيار موثر هستند.

تاکيکاردي جانکشنال : يک آريتمي منشاء گرفته از گره  AV بوده و در آن ضربان قلب آريتمي به 100 تا 200 ضربه در دقيقه مي رسد. دو عامل اصلي براي بروز اين آريتمي ، افزايش خودگاري گره AV و ايجاد   Re-entry   در درون گره Av مي باشد.

اتيولوژي: مسمويت با ديژيتال ، انفارکتوس ديواره تحتاني ، ميوکارديت ، تب روماتيسمي وجراحي دريچه .

مشخصات الکتروکارديو گرافي:

ريتم : منظم

تعداد ضربان :200-100

موج  P : منفي قبل از QRS – منفي  بعد از QRS –مخفي در درون QRS .

فاصله PR : کوتاه

کمپلکسQRS  : طبيعي

درمان : هدف از درمان اصلاح اختلالات زمينه است . بررسي بيمار از نظر مسموميت با ديژيتال حائز اهميت است.در تاکيکاردي جانکشنال در زمينه مسموميت استفاده از کارديوورشن ممنوع است .

تشخيص اختلاف PJT از  PAT بسيار مشکل مي باشد . در مواردي که افتراق بين ايندو امکان پذير نباشد از اصلاح PSVT يا ( تاکيکاردي حمله اي فوق بطني ) استفاده مي شود.

درمان شبيه PAT  است. در صورت مناسب بودن وضعيت هموديناميک استفاده از مانورهاي تحريک واگ  در صورت عدم موفقيت تزريق داخل وريدي آدنوزين بتابلوکرها . در صورت اختلال وضعيت هموديناميکي استفاده از شوک الکتريکي درمان انتخابي است.

تاکيکاردي بطني (VT) : زماني اتفاق مي افتد که يک کانون نابجاي توليد شده در بطن بطور مکرر و با سرعت زياد
(250-100) شروع به توليد ايمپالس نمايد .

سه عامل اصلي VT عبارتند از افزايش خودکاري سلولهاي بطني ، مکانيسم ورود مجدد(Re-entry) در سيستم پورکنژ و يا بروز پديده R-on-T بدنبال بروز PVC اگر زمان VT بين 30-6 ثانيه باشد به آن  non sustain و پيش از 30 ثانيه sustain اطلاق مي شود.

به علت آنکه تاکيکاردي بطني از انقباض موثر بطنها جلوگيري کرده و برون ده قلب را به شکل وخيمي مختل مي کند ، بنابراين يک وضعيت اورژانسي و خطرناک محسوب ميشود.

اتيولوژي : ايسکمي ، انفارکتوس ميوکارد ، بيماري هاي دريچه اي قلب ، CHF ، کارديوميوپاتي ، اختلالات الکتروليتي مثل هيپوکالمي ، هيپو منيزيمي.

مشخصات ECG :

ضربان: 250-100

ريتم : دهليزي قابل برررسي نبوده و ريتم بطني اغلب منظم .

فاصله PR : قابل بررسي نيست.

کمپلکس QRS: بي قواره و پهن و طولاني تر از 12/0 ثانيه .

درمان : اگر VT باعث اختلال هموديناميکي نشده باشد ، درمان اوليه عبارتست از تزريق آميودارون mg/min 15 در مدت زمان10 دقيقه سپس ادامه درمان با دوزmg/min1 در مدت زمان 6 ساعت و سپس دوز نگهدارنده به ميزان
 mg/min 5/0 براي 18 ساعت باقيمانده .

اگر با درمان دارويي مشکل مرتفع نگرديد و يا در بيماران مبتلا به VT که با افت فشار خون ، شوک ، آنژين ، نارسايي احتقاني قلب و يا علايم کاهش پرفيوژن بافت مغزي ( اختلال سطح هوشياري ) همراه باشد بايد فوراً از شوک به صورت کارديوورشن به ميزان 50-10 ژول در سيستم باي فازيک و 100-50 ژول در سيستم مونو فازيک استفاده کرد . در VT ناشي از مسموميت با ديژيتال  درمان دارويي اولويت دارد . Thump version (استفاده از مشت) ممکن است باعث خاتمه دادن به Re-entry و از بين رفتن VT گردد اما با توجه به احتمال بالاي تبديل VT به VF در شرايط بيمارستاني و وجود دستگاه دفيبريلاتور توصيه نمي شود.

نکته : افتراق تاکي کاردي فوق بطني با اختلال هدايتي از تاکي کاردي بطن مسئله اي بسيار مهم بوده و مي تواند در روند بيمار بسيار تأثير گذار باشد.وجود نشانه هاي الکترو کارديوگرافيک زير به نفع تاکي کاردي بطني مي باشد .

1-     انفکاک دهليزي بطن .

2-     وجود کمپلکس ترکيبي Fusion beat يا تسخيري Captuer beat .

3-     زمان QRS بيشتر از 14/0 ثانيه .

4-     هم جهت بودن کمپلکس ها در ليدهاي جلوي قلبي به صورت همگي مثبت يا همگي منفي
 (concordant QRS)

5-     شماي بلوک شاخه اي راست بصورت منوفازيک (R) يا بي فاز يک (qR) (تري فازيک نباشد  ).

اما بايد توجه داشت هر نوع تاکي کاردي چه بطني و يا فوق بطني با اختلال هدايتي که قابل افتراق نباشد اما باعث اختلال هموديناميک گردد بدون در نظر گرفتن منشاء آن بايد از کارديوورشن جهت خاتمه دادن به آن استفاده نمود.

سیگار و افزایش فشار خون در زنان ((جام جم))

احتمال افزایش فشار خون در زنانی که درروز دو بسته سیگار می کشند ۲۱ درصد بیشتر است و این امر خطر بیماری قلبی را افزایش می دهد.
به گزارش هلث دی ، این خطر با کاهش مصرف سیگار در زنان کم می شود ، با این حال حتی آنها که میزان مصرفشان یک بسته در روز است نیز به طور قابل ملاحظه ای در معرض افزایش فشار خون قرار دارند.
این موضوع که ترک سیگار خطر هایپرتنشن یا افزایش فشار خون را کاهش می دهد مشخص نشده اما محققان بر این باورند که هرچه مدت زمان سیگار کشیدن فرد بیشتر باشد احتمال ابتلا به فشار خون بالا نیز در او افزایش می یابد.
به گفته محققان ، فشار خون بالا می تواند منجر به بیماری قلبی و سکته مغزی گردد و در واقع هایپرتنشن یکی از عوامل تاثیر گذاردر ابتلا به حمله قلبی و سکته مغزی است. برای ترک سیگار بویژه در زنان و دختران جوان نیازی به وجود دلائل بیشتر نیست.

آقای یوسف نیا

5th International Congress
of the
Iranian Society of Cardiac Surgeons
In Collaboration with German Society of Cardiac Surgeons

---

 

President Message :

It is our honor to inaugurate the fifth international congress of ISCS and we are thankful to German society of cardiac surgeons for their much closed collaboration.

Nowadays organizing the international congresses all over the world keep the level of the scientific activities and understanding, updating and would be the main factor of distributing the knowledge in all branches, so our suggestion is the gathering of people around the world for sharing their knowledge is the best way to make peaceful world.

M.A. Yousefnia
ISCS President

تصاویر

                                        

ربات جراح

كارلو پاپون از موسسه سان رافائل میلان در ایتالیا نرم افزاری را طراحی كرده و ساخته است كه ربات هوشمندی را قادر می سازد تا «تیك های عصبی الكتریكی كوچك» در بیماران را از بین برده و بدین ترتیب یكی از شایع ترین نارسایی های قلبی را اصلاح كند. این نارسایی پزشكی موجب انقباض و بی نظمی رشته های عضلانی می شود. نكته جالب در خصوص این ربات هوشمند آن است كه در طراحی و برنامه عملكرد آن از الگوهای درمانی مربوط به ۱۰هزار عمل جراحی استفاده شده است. اكنون این جراح ایتالیایی قصد دارد كه این عمل جراحی پیچیده را با استفاده از پیشرفته ترین تجهیزات الكترونیكی از راه دور یعنی از بوستون در آمریكا تا میلان در ایتالیا انجام دهد.
كارلوپاپون تاكنون از این ربات هوشمند برای عمل جراحی حدود ۴۰ بیمار قلبی در میلان استفاده كرده و به نتایج خوبی نیز دست یافته است. قرار است كه این عمل جراحی از راه دور در ۱۷ مه صورت گیرد و گفته می شود كه طی برگزاری آن رسانه های خبری جهان پوشش خبری كاملی به آن خواهند داد. این جراح معتقد است كه عمل جراحی مهمی كه در پیش دارد با موفقیت كامل انجام خواهد شد.
كارلو پاپون در این خصوص گفت: این ربات آموخته است كه فرآیندهای مختلف مربوط به یك عمل جراحی از این نوع را براساس الگوهای جراحی انجام دهد و ربات از طریق این فناوری كه در قالب یك نرم افزار خلاصه شده، قادر است تا تمامی انواع بیمارانی از این دست را تشخیص داده و روش صحیحی را برای عمل جراحی هر بیمار برگزیند.

درد قلب

معمولا درد قلبی در افراد به صورت درد مبهم یا احساس فشار ، سنگینی ، سفتی ، فشردگی یا خفگی بیان می‌شود تا درد واضح و اغلب بصورت احساس ناراحتی است تا درد. و در صورت شدید بودن بیمار درد را بصورت خرد کننده ، فشارنده و له کننده توصیف می‌کند که نفس فرد را تنگ کرده و او را از ادامه فعالیت باز می‌دارد.
کیفیت این درد بیشتر فشارنده است تا سوزشی یا تیز. بنابراین در کسانی که دچار دردهای سوزشی قلب می‌شوند (بویژه وقتی اندازه محل درد از حد یک سکه تجاوز نمی‌کند)، باید به فکر علل دیگری برای درد بود. البته اینگونه دردها نیز ممکن است منشا قلبی داشته باشند ولی نشانه ایسکمی (کاهش خونرسانی بافت قلب) نمی‌باشند. معمولا دردهای قلبی با فعالیت بدنی و یا تغییر حالات روحی و روانی (از جمله استرسهای ناگهانی) ، سرما ، غذا یا ترکیبی از این عوامل تسریع و تشدید می‌شود و با استراحت تسکین می‌یابد. البته بسیاری از حملات با این الگوها هماهنگی ندارد. مدت این دردها نیز از 5 دقیقه تا 30 دقیقه متغیر است. در صورتیکه درد قلبی از نیم ساعت بیشتر به طول بینجامد احتمال سکته قلبی در فرد مبتلا به شدت افزایش می‌یابد.

محل درد قلبی

معمولاً این درد در ناحیه جناغ سینه (قسمت پایینی آن) یا سمت چپ قفسه سینه احساس می‌شود اما درد سایر قسمتهای سینه نیز ممکن است مربوط به قلب باشد. ولی ممکن است به سایر قسمتها نیز انتشار داشته باشد. گاه این درد به بالای‌ شکم‌ راه می‌یابد و فرد تصور می‌کند دچار سوءهاضمه شده است و گاه به‌ آرواره‌ یا زیر چانه ، گردن ‌، پشت و بین‌ دو کتف‌ یا بازوها (بویژه دست چپ) نیز تیر می‌کشد. مورد اخیر (انتشار به دست چپ) حالتی نسبتاً اختصاصی بوده و باید فرد را نسبت به قلبی بودن منشا درد آگاه سازد.

علایم‌ شایع همراه درد قلبی‌

معمولا حمله قلبی با علائمی مانند احساس‌ نزدیکی‌ مرگ‌ ، تعریق‌ سرد ، تهوع‌ و استفراغ ، احساس‌ خفگی ، تنگی‌ نفس ، ضعف‌ و منگی همراه است.‌ ‌

علل درد قلبی

علت درد قلبی در درجه اول کاهش خونرسانی به بافت عضلانی قلب می‌باشد. به طوری که عروق قلب نتوانند جوابگوی نیاز قلب به اکسیژن و مواد غذایی باشند. این امر در چند حالت ایجاد می‌شود اما شاید دو سه مورد آن از بقیه مهمتر باشند که بسته‌ شدن‌ نسبی‌ یا کامل‌ سرخرگ‌های‌ قلب‌ توسط‌ لخته‌ خون ‌، گرفتگی‌ یا انقباض‌ عروقی و اختلال‌ شدید در ضربان‌ قلب‌ از آن جمله‌اند.

• گاهی عروق قلبی بتدریج دچار گرفتگی می‌شوند و حالتی ایجاد می‌شود که گویی رسوبات خاصی رگ را مسدود می‌سازند. اگر این انسداد تدریجی از مرز 70% بگذرد، رگهای در حالت فعالیت نمی‌توانند تکافوی نیاز قلب را بدهند و فرد دچار درد می‌شود. به این نوع درد قلبی آنژین پایدار یا دردی که ناشی از مقدار خاصی فعالیت است، می‌گویند. این افراد دچار تنگی مشخصی از یک ، دو یا سه رگ قلبی هستند و وضعیتشان در طول ماهها و سالها تثبیت شده است.
• رسوبات داخلی رگها که باعث تنگی آنها می‌شود (و به آنها پلاکهای آترواسکروتیک نیز می‌گویند) در برخی موارد موجب تشکیل لخته شده و انسداد ناگهانی و کامل سرخرگ قلبی اتفاق می‌افتد. حال بسته به اینکه این لخته به سرعت رفع شود یا پابرجا بماند فرد را دچار آنژین ناپایدار (که مردم به آن سکته ناقص می‌گویند) و یا سکته قلبی می‌کند. در این حالت فرد به طور ناگهان دچار درد قلبی می‌شود و این درد چندان با استفاده از قرصهای زیر زبانی بهبود نمی‌یابد. در حالت دیگر رگهای قلبی فرد دچار انقباض می‌شود و درد قلبی خاصی در حالت استراحت یا حتی در خواب برای فرد ایجاد می‌نماید.

عوامل خطرآفرین قلب

هر کسی ممکن است دچار درد قلبی بشود ولی دردی که توصیف آن بیان شد، بیشتر در کسانی که ریسک فاکتورها یا عوامل خطر ساز تنگی‌ها و انسداد عروق قلبی را داشته باشند بروز پیدا می‌کند. این عوامل به طور خلاصه عبارتند از: جنس مذکر ، چاقی و وزن بالا ، فشار خون بالا ، چربی خون بالا (بالا بودن‌ سطح‌ کلسترول‌ بد خون‌، یا پایین‌ بودن‌ سطح‌ کلسترول‌ خوب‌ خون)‌ ، دیابت‌ ، استرس و فشارهای روحی و روانی ، داشتن سابقه خانوادگی بیماری‌ سرخرگ‌های‌ قلب و ‌سکته قلبی ، رژیم‌ غذایی‌ پر از چربی‌های‌ اشباع‌ شده‌ ، نداشتن‌ فعالیت بدنی‌ کافی (بی‌تحرکی آفت قلب است) و کشیدن سیگار. در گذشته‌ای نه چندان دور سکته قلبی و دردهای مربوط به قلب بیشتر در افراد مسن و نهایتاً میانسال بروز پیدا می‌کرد اما امروزه سن بروز چنین دردهایی بسیار پایین آمده و متاسفانه برخی افراد در سنین جوانی درد قلبی و گاه سکته قلبی را تجربه می‌کنند.

تشخیص

در اورژانس در وهله اول یک نوار قلب از بیمار گرفته می‌شود. اگر نوار قلب تغییراتی به نفع کاهش خونرسانی قلب داشت، معمولاً فرد در بخش‌ مراقبت‌های‌ ویژه‌ قلبی‌ (سی‌سی‌یو) بستری می‌شود. در غیر این صورت ، پزشک با توجه به معاینات و شرح حال بیمار تصمیم خواهد گرفت که فرد نیاز به بستری شدن دارد یا خیر.
به‌ هنگام‌ بستری‌ شدن‌ در بیمارستان ، بررسیهای‌ تشخیصی‌ ممکن‌ است‌ شامل‌ نوار قلب‌ ، ((اسکن پرفیوژرن میوکارد (اسکن قلب)|اسکن‌ رادیواکتیو با تکنسیم‌ 99)) ، آنژیوگرافی‌ (عکسبرداری‌ از رگ‌ها با اشعه‌ ایکس‌ به‌ کمک‌ تزریق‌ ماده‌ حاجب‌ درون‌ آنها) و اندازه‌گیری‌ آنزیم‌هایی‌ که‌ از عضله‌ قلب‌ آسیب‌ دیده‌ به‌ درون‌ خون‌ آزاد می‌شود، باشد.

اقدامات درمانی اولیه

اگر کسی به طور ناگهانی دچار درد قلبی بشود، در هر صورت بهتر است دراز بکشد و فعالیت خود را قطع کند و استراحت مطلق داشته باشد. اگر درد ادامه پیدا کند و منشا گوارشی یا تنفسی نتوان برای آن در نظر گرفت، بهتر است در صورت داشتن قرص زیر زبانی نیتروگلیسیرین یک یا چند عدد از آن تا زمان قطع درد استفاده شود و بیمار به سرعت به اورژانس قلب ارجاع داده شود. اگر هرگونه‌ علامتی‌ از حمله‌ قلبی‌ را دارید، فوراً کمک‌ پزشکی‌ بخواهید. توجه‌ داشته‌ باشید که‌ داروهای‌ حل‌کننده‌ لخته‌ تنها در ساعات‌ اولیه‌ حمله‌ مؤثر خواهند بود. اگر فردی‌ که‌ دچار حمله‌ قلبی‌ شده‌ است‌ بی‌هوش‌ است‌ یا دچار ایست قلبی شده و نفس‌ نمی‌کشد، فوراً تنفس‌ دهان‌ به‌ دهان‌ را شروع‌ کنید. اگر ضربان‌ قلب‌ وجود ندارد، ماساژ قلبی‌ بدهید. تا زمانی‌ که‌ کمک‌ نرسیده‌ باشد عملیات‌ احیا را ادامه‌ دهید.
در مواردی که دردهای قلبی به صورت مزمن در آمده باشد، بیمار با وضعیت خود آشنایی کافی دارد و داروهای لازم را برای کنترل چنین دردهایی در اختیار دارد. و معمولاً نیز چنین دردهایی آنقدر ادامه پیدا نمی‌کنند که فرد را از ادامه کار بازدارند. فقط لازم است فرد رعایت حال خود را بکند و در صورت بروز درد داروهای اورژانسی خود را استفاده نماید. البته باید به کیفیت یا کمیت درد خود توجه کند و شاید بهتر باشد که به پزشک مراجعه نماید.

اقدامات درمانی در بیمارستان

• اکسیژن‌
• داروهایی‌ که‌ به‌ سرعت‌ لخته‌های‌ خون‌ را حل‌ می‌کنند (باید در عرض‌ 3-1 ساعت‌ از زمان‌ بروز حمله‌ داده‌ شوند).
• داروهای‌ ضد درد
• داروهای‌ ضد بی‌نظمی‌ قلب‌ و داروهای‌ ضد آنژین‌ صدری‌ ، مثل‌ مسدودکننده‌های‌ بتا آدرنرژیک‌ یا مسدودکننده‌های‌ کانال‌ کلسیمی‌، برای‌ پایدار کردن‌ نامنظمی‌ ضربان‌ قلب‌
• داروهای‌ ضد انعقاد برای‌ جلوگیری‌ از تشکیل‌ لخته‌ خون‌
• نیتروگلیسیرین‌ برای‌ گشاد کردن‌ سرخرگ‌ها و افزایش‌ خونرسانی‌ قلب‌
• داروی‌ دیژیتال‌ برای‌ تقویت‌ انقباضات‌ عضله‌ قلب‌ و پایدار کردن‌ ضربان‌ قلب‌
• امکان‌ دارد برای‌ به‌ کار انداختن‌ قلب‌ نیاز به‌ تحریک‌ الکتریکی‌ وجود داشته‌ باشد.
• شاید جراحی‌ (کار گذاشتن‌ دستگاه‌ ضربان‌ساز ، آنژیوپلاستی‌ با بادکنک‌ کوچک‌ ، یا جراحی‌ بای‌پاس‌ سرخرگ‌های‌ قلب‌)

پیشگیری‌

• حتی‌المقدور اجتناب‌ یا کنترل‌ عوامل‌ خطر
• رژیم‌ غذایی‌ کم‌چرب‌ (چربی‌ باید کمتر از 20% کل‌ کالری‌ دریافتی‌ را تأمین‌ کند) و پر فیبر
• وزن‌ خود را در حد مطلوب‌ نگاه‌ دارید.

علل غیر قلبی درد سینه

دردهای دیگری که ممکن است با درد قلبی اشتباه شوند شامل دردهای ناشی از دستگاه تنفسی ، دستگاه گوارشی ، دستگاه عضلانی اسکلتی و حتی پوست هستند. دردهای ریوی با سرفه کردن و تنفس کردن تشدید پیدا می‌کنند و در صورت پرسش ، فرد سابقه‌ عفونت مجاری تنفسی و ترشح بیش از اندازه مجاری تنفسی را ذکر می‌کند. کسانی که دچار ترشح بیش از اندازه اسید معده هستند با مشکل خود آشنایی دارند و می‌دانند که درد آنها بیشتر بعد از مصرف غذاهای تحریک کننده یا نفاخ ایجاد می‌شود. از سوی دیگر مصرف آنتی اسید و سایر داروهای مشابه درد آنها را تخفیف می‌دهد. دردهای عضلانی اسکلتی نیز با آسیبهای این اندامها یا سرما خوردن عضلات بین دنده‌ای همراه است. زونا نیز از بیماریهای نسبتاً شایعی است که اگر بر اثر آن درد قفسه سینه بروز پیدا کند، ممکن است پزشک را به اشتباه به سوی درد‌های قلبی گمراه کند.

علل کم اهمیت درد سینه

در زنان جوان به ندرت دردهای قلبی منشا ایسکمیک (کاهش خونرسانی) دارند. در این موارد معمولا معاینه و نوار قلب چیز خاصی را نشان نمی‌دهد. این موارد بیشتر در اثر آشفتگیهای روانی و وجود بیماری خفیف دریچه‌ای به نام پرولاپس دریچه میترال ممکن است ایجاد شده باشد و تجویز آرامبخش یا داروی ایندرال بهترین کمک را به بیمار خواهد کرد. البته اطمینان دادن به بیمار و همراهان او نیز در تخفیف درد ایشان بسیار موثر خواهد بود.

علل اورژانسی درد سینه

حالتهای بسیار خطرناکی نیز گاه موجب درد قلبی می‌شوند که باید با دقت فراوان آنها را مد نظر داشت. یکی از این حالتها پاره شدن حاد آئورت است که درد سینه و تند شدن تعداد تنفس و نبض را موجب می‌شود و در صورتی که اقدام فوری به عمل نیاید، بیمار فوت خواهد شد. از علل جدی دیگر غیر از سکته قلبی ، پنوموتوراکس ، پریکاردیت حاد و ... است.

بای پس قلب

شما از جراحی بای‌پس عروق کورونر قلب را چقدر می‌دانید؟
هنگامی که شریان‌های تغذیه‌کننده قلب (شریان‌های کورونری) بوسیله چربی، کلسترول و سایر مواد مسدود می‌شود، جریان خون به قلب دچار وقفه می‌شود.
جراحی بای‌پس کورونری انسداد ناشی از این مواد -که مجموعا پلاک نامیده می‌شوند- را میانبر می‌زند و جریان خون را دوباره برقرار می‌کند تا خطر حمله قلبی در فرد کاهش یابد.
برای انجام دادن بای‌پس کورونری دو شیوه وجود دارد:
▪ یک شریان از دیواره قفسه سینه جدا می‌شود و سر جدا شده آن به شریان کورونری در زیر محل انسداد متصل می‌شود.
▪ بخشی از یک ورید ساق پا برداشته می‌شود و یک سر آن به آئورت، شریان بزرگی که مستقیما از قلب خارج می‌شود، پیوند زده می‌شود.
سر دیگر این ورید جداشده به شریان کوروندی در زیر محل انسداد متصل می‌شود.
هر کدام از این روش‌ها به خون امکان می‌دهد که در مسیر جدیدی جریان یابد، بخش مسدود شریان میانبر زده شود، و جریان آزاد خون به ماهیچه قلب مجددا برقرار شود.

غش قلبی

علائم اخطار دهنده غش

• احساس بد حالی و سستی و سرگیجه
• رنگ پریدگی و پوست سرد و عرق‌دار
• تهوع و استفراغ
• گزگز دست و پاها
• نبض ضعیف ، تنفس سطحی و افت فشار خون
• اختلال بینایی بصورت سیاهی رفتن چشم و احساس صدایی مثل سوت در گوش
• از دست دادن تعادل و سقوط و بیهوش شدن

علل غش

علت آن ممکن است شوک هیجانی ، خستگی مفرط ، ایستادن طولانی ، گرما ، برخاستن ناگهانی از حالت خوابیده به نشسته یا ایستاده ، سوء تغذیه ، کم خونی ، فقدان هوای تازه و غیره باشد. غش می‌تواند در یک فرد کاملا سالم در نتیجه یک عکس‌العمل عاطفی طبیعی و یا در نتیجه بازتاب اختلال تنظیم فشار خون ، حادث ‌شود. شنیدن ناگهانی اخبار خوب یا بد ، افت ناگهانی فشار خون یا قند خون و مسائل دیگر همگی باعث می‌شوند جریان خون مغز کاهش پیدا بکند و فرد به طور موقت غش بکند.
سنکوپ یا غش واقعی ممکن است طی یکسری بیماریهای قلبی و عروقی ، علل عصبی بیهوشی (مثل صرع) ، افت قند خون ، دیده شود. البته باید در نظر داشت که شل شدن ناگهانی عروق بدن در اثر محرکهای داخلی یا خارجی مهمترین و شایعترین علت غش می‌باشد مانند سنکوپ سینوس کاروتید ، سنکوپ دفع ادرار ، سنکوپ سرفه و سنکوپ عصبی و قلبی.

غش قلبی

در میان علل مختلفی که برای غش ذکر شده، علل قلبی و عروقی نیز از جمله علل مهم و قابل بررسی غش می‌باشند. غش قلبی ناشی از کاهش ناگهانی برون‌ده قلب ، در اثر سکته قلبی ، بیماری دریچه‌ای قلب ، تومورهای دهلیز چپ و آریتمی‌های قلبی (افزایش یا کاهش تعداد ضربان) می‌باشد.
شاید یکی از مهمترین دلایل غش قلبی آریتمی‌های مختلف قلبی باشند که باعث می‌شود جریان خون به طور موثر برقرار نشود و خون کافی به مغز نرسد. از میان این آریتمی‌ها کند شدن و تند شدن شدید ضربان قلب را باید نام برد، به گونه‌ا‌ی که اگر ضربان قلب به کمتر از 35 و بیشتر از 180 ضربان در دقیقه برسد، فرد سنکوپ می‌کند. بلوکهای قلبی و آریتمی‌های مختلف دیگر نیز ممکن است باعث کاهش برون ده قلبی و متعاقب آن ، سنکوپ گردند. سکته‌های شدید قلبی و تنگی دریچه آئورت نیز می‌تواند با مکانیسمهای خاص خود باعث غش قلبی شوند. در هر صورت اگر شک به قلبی بودن علت غش برود باید فرد توسط متخصص قلب و عروق بررسی شده و حداقل یک نوار قلبی از او گرفته شود تا در صورت وجود آریتمی‌ها درمان مناسب صورت گیرد.

اقدامات اولیه در غش

• باید بیمار در وضعیت درازکش قرار گیرد و پاهایش بالاتر از سرش قرار گیرد تا جریان خون برقرار شود. اگر امکان دراز کشیدن نباشد، بیمار در حالت نشسته سرش را خم کرده و وسط دو زانویش بگذارید.
• می‌توان کمی آب سرد نیز به صورت بیمار پاشید یا محرکی دردناک (مثلا نیشگون) به او وارد کرد تا عروق به اصطلاح وارفته بار دیگر منقبض شوند.
• سر بیمار را به عقب خم کنید تا زبان او جلوی راه تنفسی را نگیرد. و همچنین سر باید به یک سمت منحرف بشود تا مواد استفراغی به ریه بیمار نرود.
• تا موقعی که بیمار هوشیار نشده مایعات یا خوراکی دیگر به بیمار داده نشود، چون وارد ریه‌های او می‌گردد.
• اگر بیمار حین غش سقوط کرده باید مطمئن شوید که جایی از بدن او صدمه ندیده است.
• اگر هوشیاری باز نگشت، ارزیابی علائم حیاتی را انجام دهید و در صورت لزوم اقدامات احیاء قلبی و ریوی را انجام دهید و بیمار را به مراکز درمانی برسانید.
• با وجود اینکه مسئله غش مسئله ساده‌ای است، ولی می‌تواند نشانه بیماری مهم قلبی و یا غیره باشد، پس در صورت تکرار حتما باید بررسی شود.

نارسایی کلیه ومرگ بعد از عمل قلب

اختلال عملكرد كلیه در بخش مراقبت‌های ویژه بعد از عمل جراحی قلب كه با گردش خون برون پیكری انجام می‌شود باافزایش مرگ و میر بیمارستانی همراه است. در یك تحقیق كه توسط گروهی از محققین انجام شد و نتایج آن در چهارمین كنگره بین‌المللی مراقبت‌های ویژه پزشكی ارایه شد میزان شیوه اختلالات كلیوی بیمارستان قلب شهید رجایی تهران مورد بررسی قرار گرفت. در بیمارستان مورد مطالعه در ‪ ۳۶۲۹‬بیمار بزرگسال كه با استفاده از گردش خون برون پیكری تحت عمل جراحی قلب قرار گرفته بودند میزان اختلال عملكرد كلیه به صورت افزایش حداقل ‪ ۱۵‬درصد كراتینین سرم در ‪ ۴۳۵‬بیمار اتفاق افتاد. از این تعداد ‪ ۷‬مورد به دیالیز صفاقی منتهی شد و در ‪ ۲‬بیمار سیر پیشرونده نارسایی كلیوی ادامه یافت و عوارض دیگر از جمله وابستگی به دستگاه تهویه،عفونت و ‪ Ml‬برای آنها ایجاد شد كه به مرگ بیمار منجر شده بود. بر اساس نتایج این تحقیق میزان تحت تاثیر قرار گرفتن عملكرد كلیه در جراحی‌های قلبی كه از گردش خون برون پیكری استفاده می‌شود ،نسبتا بالا است. در صورتی كه عارضه با عوارض دیگری همچون دیس ریتمی،خونریزی و عفونت اضافه شود شدت نارسایی كلیه افزایش می‌یابد. همچنین بر پایه نتایج این تحقیق،نارسایی كلیوی ایجاد شده می‌تواند در پیش آگهی بیمار و مرگ و میر بیمارستانی موثر باشد و یا اینكه اقامت در بیمارستان را طولانی تر می‌كند. عملكرد كلیه در جراحی قلب و گردش خون برون پیكری آسیب می‌بیند این آسیب علی رغم به كارگیری دیوتیك‌ها و حفظ فشار خون متوسط شریانی مناسب اتفاق می‌افتد. با این حال باید تلاش شود عملكرد كلیه پس از عمل جراحی قلب و استفاده از گردش خون برون پیكری حفظ شود تا از طولانی شدن زمان بستری بیمار در بیمارستان و مرگ و میر پیشگیری به عمل آید. عواملی همچون مدت و فشار خون متوسط شریانی، هنگام گردش خون برون پیكری میزان برون ده ادراری و بیماری‌های همراه ،از عوامل موثر در نارسایی كلیه بعد از عمل جراحی قلب هستند. این تحقیق توسط دكتر "غلامعلی ملاصادقی" ،دكتر "ناهید عقدایی"، دكتر "فروزان یزدانیان" ، دكتر "زهرا فریطوس"، دكتر "علی صادقی" و دكتر"تورج بابایی" انجام و در چهارمین كنگره بین‌المللی مراقبت‌های ویژه پزشكی ارایه شد. چهارمین كنگره بین‌المللی مراقبت‌های ویژه پزشكی از ششم تا هشتم مهرماه سال جاری در سالن همایش‌های رازی تهران برگزار شد.

تصویر برداری از قلب

زمانی گوشی پزشكی (استتوسكوپ) تنها وسیله ای بود كه دكترها برای تشخیص بیماری های قلبی در اختیار داشتند. امروز استفاده از جدیدترین دستگاه های تصویربرداری (اسكنرها) اشعه ایكس، مغناطیسی و امواج ماوراء صوت می تواند تصاویری مشروح، سه بعدی و حتی متحرك از این اندام حیاتی در اختیار ما قرار دهد.
•••
۱ _ الكتروكاردیوگرام (EKG) یا نوار قلب
نحوه عمل: الكتروكاردیوگرام قدیمی ترین و پایه ای ترین اسكن قلبی است كه تكانه های الكتریكی تنظیم كننده عمل تلمبه كردن قلب را ثبت می كند. ممكن است این روش ساده به نظر برسد، اما هر انحرافی از الگوی طبیعی ریتم قلب به پزشكان در مورد احتمال آسیب بافت قلب و كاهش جریان خون آن هشدار می دهد.
محدودیت ها: در حالی كه EKG یا نوار قلب می تواند علایم یك مشكل قلبی را نشان دهد، نقشه ای از قلب به دست نمی دهد و نمی تواند دقیقاً تعیین كند كه عامل آسیب رسان و محل آن در قلب چیست.
۲ _ آزمون استرس هسته ای
نحوه عمل: در این آزمون پزشكان ماده ای رادیواكتیو را به خون تزریق می كنند، سپس با استفاده از دوربین اشعه گاما چگونگی حركت خون در میان قلب را بررسی می كنند. این آزمون نشان می دهد كه قلب تا چه حدی می تواند خون اكسیژن دار به عضله خود برساند. اغلب این آزمون را دوبار انجام می دهند یك بار برای بررسی كاركرد قلب در حال استراحت و یك بار در حال فعالیت و تحت فشار جسمی.
محدودیت ها: انجام دادن دو اسكن ممكن است مدت درازی تا ۵ ساعت طول بكشد. این آزمون همچنین بیمار را در معرض مقادیر اندكی تشعشع قرار می دهد.
۳ _ اكوكاردیوگرام
نحوه عمل: امواج بی ضرر ماوراء صوت، شبیه همان هایی كه برای بررسی جنین استفاده می شوند، به سمت قفسه سینه هدایت می شوند و سپس از روی دریچه ها و دیواره های قلب منعكس می شوند. پزشكان اغلب دوبار اكوكاردیوگرام را انجام می دهند یك بار در حال استراحت و یك بار در حال فشار جسمی. (مثلاً پس از فعالیت بیمار روی تسمه نقاله یا پس از آنكه تكنسین ها دارویی را به بیمار تزریق می كنند كه فعالیت قلب را تشدید می كند.) مقایسه این دو تصویر نشان دهنده دریچه های غیرطبیعی یا مناطقی است كه خون كافی دریافت نمی كنند.
محدودیت ها: امواج ماوراء صوت (اولترا سوند) تصاویر با وضوح كافی ایجاد نمی كنند تا بتوان شریان های قلب را دید و تنها می توانند بزرگترین تغییرات در ساختارها مانند حفره های قلب را نشان دهند.
۴ _ آنژیوگرافی عروق كرونری
نحوه عمل: این آزمون بهترین روش برای دیدن شریان هایی است كه قلب را تغذیه می كنند (عروق كرونری) پزشكان یك كاتتر (سوند) را درون شریان ران قرار می دهند و آن را به جلو می رانند تا به قلب برسد. سپس یك رنگ مخصوص را از طریق این لوله به درون رگ های تغذیه كننده قلب می فرستند كه امكان دیدن آنها را با اشعه ایكس ایجاد می كند. به این ترتیب می توان انسدادهای مسیر شریان را شناسایی كرد.
محدودیت ها: از آنجایی كه این روش تهاجمی است، با بعضی خطرات همراه است: كاتترها ممكن است دیواره های شریان را پاره كنند و نیاز به ترمیم جراحی باشد. (در یك درصد موارد عوارض وخیم و از جمله مرگ بیمار ممكن است رخ دهد.) پس از انجام عمل لازم است بیمار ۴ تا ۶ ساعت دراز بكشد تا شریان رانی كه محل ورود كاتتر بوده است، بسته شود.
۵ _ سی تی اسكن
نحوه عمل: این آزمون اسكن كردن سریع با اشعه ایكس را با توموگرافی كامپیوتری چندگانه (CT) تركیب می كند و تصویرهای دقیق از شریان های قلب را در اختیار می گذارد. بیماران تحت تزریق یك ماده حاجب قرار می گیرند كه مسیر عروق خونی را مشخص می كند و اشعه ایكس تصاویری از مقاطع مختلف قلب به وجود می آورد. تركیب كامپیوتری این مقطع ها به صورت تصویر قلب می تواند پلاك های كلسیم و چربی كه شریان ها را مسدود كرده اند مشخص كند.
محدودیت ها: در سی تی اسكن فرد باید در معرض تشعشع قرار گیرد كه در مورد كودكان نگران كننده است. در افرادی كه اضافه وزن دارند، رسوب كلسیم به مقدار زیاد در قلب آنها وجود دارد یا در كسانی كه در رگ های قلب آنها فنر (Stent) كار گذاشته شده است، تصاویر مطلوبی به دست نمی آید، چرا كه چربی می تواند باعث انحراف اشعه ایكس شود و اشعه ایكس نمی تواند به آن سوی فنر یا كلسیم نفوذ كند.
۶ _ پت اسكن
نحوه عمل: این روش تركیبی از شیوه توموگرافی گسیل پوزیترون و سی تی اسكن است و می تواند اطلاعات در مورد ساختار و كاركرد قلب را در یك اسكن واحد نشان دهد. پزشكان از این سی تی اسكن برای مكان یابی فیزیكی نواحی باریك شده شریان های قلب استفاده می كنند و بعد با استفاده از «پت اسكن» بخش های معینی از قلب را كه در نتیجه انسداد عروق از خون رسانی محروم شده اند، شناسایی می كنند.
محدودیت ها: تكنولوژی پت اسكن گران قیمت است و در همه جاها در دسترس نیست. این روش فرد را در معرض مقداری تشعشع قرار می دهد.
۷ _ تصویربرداری با تشدید مغناطیسی (MRI)
نحوه عمل: مغناطیس های پرقدرت میدانی به وجود می آورند كه هسته های اتم ها در سلول های قلب را مرتعش می كند. اتم های در حال ارتعاش از خود سیگنال های رادیویی ساطع می كنند، كه به وسیله كامپیوتر به تصاویر ثابت یا متحرك سه بعدی بدل می شود. در این تصاویر می توان پلاك های مسدودكننده شریان قلب را تشخیص داد.
محدودیت ها: به علت وجود میدان قوی مغناطیسی در بیماران دارای پیس میكر، استنت، یا سایر ابزارهای فلزی بر روی قلب نمی توان MRI انجام داد. تصویربرداری به روش MRI نمی تواند رسوبات كلسیم _ كه نشان دهنده رگ های باریك شده است _ را نشان دهد.